الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

74

مناظرات تاريخى امام رضا ( ع ) با پيروان مذاهب و مكاتب ديگر ( فارسى )

ايديهم و لعنوا بما قالوا » « 1 » ( يعنى دست آن ها بسته باد و به خاطر اين سخن از رحمت خدا دور مانند . درست اين است كه بگوييم دست خدا از هر نظر گشوده است و هر دگرگونى كه مصلحت بداند ، ايجاد مىكند و اين است معناى بداء ) . سرانجام ، سليمان اعتراف كرد كه بداء حق است و به مأمون روكرد و گفت : از امروز به بعد ، مسئلهء بداء را انكار نخواهم كرد . مأمون افزود : اگر سؤال ديگرى دارى ، مطرح كن ، امّا انصاف در بحث را فراموش نكن . تحقيق امام عليه السلام در مورد مسئله اراده سليمان به امام على بن موسى الرضا عليه السلام روكرد و گفت : اجازه مى فرماييد سؤال كنم ؟ امام عليه السلام هر چه مى خواهى ، سؤال كن . سليمان : چه مى گويى دربارهء كسى كه « اراده » را يكى از اوصاف ذات خداوند هم چون حى و سميع و بصير و قدير مىداند ؟ « 2 »

--> ( 1 ) . مائده / 63 . ( 2 ) . در اين كه اراده از صفات ذات است يا صفات فعل ، در ميان علماى علم كلام بحث و گفت وگوست . آخرين سخن دراين زمينه اين است كه اراده دو گونه است : اراد فاعلى و اراد فعلى . اولى به علم خداوند به نظام احسن بازگشت مىكند و علم جزء صفات ذات است ، امّا دومى جزء صفات فعل محسوب مىشود . تكى امام عليه السلام در اين